Yavru Köpeğinizin Davranış Eğitimi

Yazar Aralık 5, 2015 Makaleler

Yavru köpekler, iyi davranışlar edinmiş olarak doğmazlar

Yeni yavru köpeğiniz, iyi davranışlarla donatılmış olarak gelmez. Yetiştirici ilk olarak ona biraz tuvalet eğitimi vermeye başlamış olabilir; ancak onun sizin ev hayvanınız gibi davranması tamamen size bağlıdır. İyi haber, yavru köpekler çabuk öğrenir; bu nedenle, en iyi yöntem eğitimine en kısa süre içinde başlamaktır. Aşağıda sunulan bazı temel kuralları izlerseniz, gelecekteki uzun yıllar boyunca ev hayvanınızla bir ödüllendirme ilişkisi kurarsınız.

İyi davranışı daima ödüllendirin

Yavru köpeğinizin doğal olarak iyi bir şey yaptığı her durumda, mutlaka onu ödüllendirin. Köpekler her yaşta övgü, mama ya da her ikisini de içeren ödüllere olumlu tepki vermekle birlikte, bir yavru köpek ödüllendirildiğinde, bu ödül onun gelecekte yine “iyi” olmasını sağlayacaktır. Ancak asıl önemli olan zamanlamadır; bu ödül bir kaç saniye içinde verilmeli ya da yavru köpeğiniz, başka bir davranış tipi yerine, planladığınız davranış ile bu ödül arasında bağlantı kurabilmelidir.

Kötü davranış: engellemeli mi, görmezden mi gelmelisiniz?

Aslında bu sorunun yanıtı “her ikisi de” olmalıdır.

Örnek olarak çiğnemeyi ele alalım. Bu, etrafındakileri araştırma ve yeni şeyler keşfetme kapsamında yavru köpeğinizin yapmasını beklemeniz gereken bir davranıştır. Çiğneme nedenleri değişiklik gösterebilmekle birlikte, can sıkıntısı ve diş çıkarmadan ilgi arayışına ve tek başına kaldığı düşüncesinin oluşturduğu strese kadar değişiklik göstermektedir.

Çiğnemeyi en çok sevdiği objeler yastıklar, ayakkabılar ve sandalye bacakları gibi mobilyaları içermektedir; dolayısıyla yavru köpeğinizin neyi çiğneyip neyi çiğneyemeyeceğini öğrenmesi önemlidir. Her şeyden önce o, ‘çocuk terlikleri çiğnenmemelidir’ geniyle doğmamıştır.

İlk haftalarda zarar verebileceği bölümlere geçişini engellemenizin yanı sıra, ona kendi çiğneme oyuncaklarını da vermelisiniz. Bu oyuncaklardan birini çiğnediğinde onu bol bol övün ve çiğnemeye devam etmesine izin verin.

Peki yanlış şeyleri çiğnediğinde? Bunu görmezden gelin. Evet doğru, ‘kötü’ davranışı görmezden gelin; bağırmayın, bir yere vurmayın, öfkeli bir yüz ifadesi takınmayın. Yalnızca köpeğiniz orada değilmiş gibi davranın; verdiğiniz mesajı hemen alacaktır.

Bazen “görmezden gel” kuralını görmezden gelmelisiniz

 

Elbette ki, yavru köpeğinizin kötü davranışını görmezden gelmenin açıkça tehlike oluşturabildiği durumlar da olabilmektedir. Örneğin onu akım taşıyıcı bir elektrik kablosunu çiğnemeye çalışırken yakalayabilirsiniz. O bunun yanlış ya da tehlikeli olduğunu bilmez; ancak ona doğru adım atarak “Hayır” demeniz gereklidir. Bağırmamalı ya da uzun süre azarlamamalısınız; kısa, kesin bir “hayır”, dikkatini çekmek için yeterli olmalıdır. Çiğnemeyi bıraktığında ve dikkatini size yönelttiğinde onu övün ve bir ödül bisküvisiyle ödüllendirin.

Sizi çileden çıkaracak şekilde havlamasına izin vermeyin

Yavru köpeklerin yaklaşık 6 ya da 7 aylıkken olgunluğa erişmeleri nedeniyle, doğal olarak bekçiliğe başladıklarını biliyor muydunuz? Evet, onlar bunu yapar ve sahiplerinin de bunu bilmeden ev hayvanlarını havlamaya teşvik etmesi, köpeğin her fırsatta havlamasıyla sonuçlanacak ve daha sonra bu durumun kontrol altına alınması mümkün olmayacaktır.

Bu nedenle, daha sonra köpeğinizle birlikte sessiz huzurlu bir yaşam sürmek istiyorsanız, yavru köpeğinizi havlaması için teşvik etmemelisiniz. Bu, onun ciddi tehlikeler aldırış etmeyeceği anlamına gelmez; öğretilmeden, doğal olarak tepki verecektir.

Ve lütfen, heyecanlı bir havlamayı teşvik etmeyin ya da ödüllendirmeyin. Yürüyüş için dışarıya çıkmak üzereyken heyecanla havlayabilir; bu durumda kıpırdamadan durun ve onu görmezden gelin. Yavru köpeğiniz sustuğunda, yürüyüş hazırlığına devam edebilirsiniz.

Ekip lideri kim?

Köpekler yük hayvanlarıdır ve bir liderlerinin olmasına alışırlar. Bu durumda lider sizsiniz. Erken dönemde bazı kurallar konması, yavru köpeğinizin kendini güvende hissetmesine ve sizinle arasında bir bağ kurmasına yardımcı olacaktır. Yavru köpeğinizin siz ve ailenizin hiyerarşi sıralamasında üst sıralarda yer aldığınızı düşünmesi gereklidir. Aşağıdaki kurallar bu sıralamayı oluşturmanıza yardımcı olacaktır:

 

Yemek kuralları

Yabanıl ortamda, yemeye ilk başlayan ekip lideri olmalıdır. Yavru köpeğiniz bu durumu kabul edecektir, ancak konumunuzu güçlendirmelisiniz. Yavru köpeğinizin öğün zamanları sizden farklı olmalıdır. Yemek yerken onu da ev yemeğiyle beslerseniz, liderin kendisi olduğunu düşünecek ve sizi rahatsız etmekten vazgeçmesini sağlamak çok güç olacaktır. Bu durum, özellikle konuklarınız olduğunda yaşamınızı güçleştirebilir. Daha fazla bilgi için Temel kurallar konulu makaleye bakınız.

 

Yatma kuralları

Liderler, uyumak için daima en iyi yeri alırlar; dolayısıyla yavru köpeğinizin de, yatağınızın gitmemesi gereken bir alan olduğunu öğrenmesi gereklidir. Onun yatağınıza çıkmasına ya da örtülerinin altına girmesine izin vermeye başlarsanız, bunu asla engelleyemezsiniz. Ve yatağınızın da kendi bölgesi olduğunu düşünerek, yatağınızı da sahiplenecektir.

 

O her zaman ilgi odağı değildir

Ekip lideri olarak, yavru köpeğinizin yalnız kalmaya ihtiyaç duyduğunuz zamanlara saygı göstermesi gereklidir. Bunu belirgin bir şekilde yapmazsanız, yaptığınız her şeyde size katılmasını istediğinizi düşünecektir – hatta gelmemesini tercih ettiğiniz yerlerde sizi takip edecektir. Üzerine titrenmemesine alışmasında ona yardımcı olmak için, köpeğinize hiç ilgi göstermediğiniz 20 dakika ila bir buçuk saatlik bir zaman ayırın. Kulak tırmalayıcı sesler çıkaracaktır; ancak onun her arzusunu yerine getirmeye hazır olmadığınıza alışmalıdır.

Oyun yoluyla öğrenme

Yavru köpeğinizle oynama zamanı: ciddi bir iş

Yeni yavru köpeğinizle oyun oynamak hem eğlenceli, hem de heyecan vericidir. Oyun ayrıca erken dönemdeki eğitimin temelini de oluşturmaktadır. Oyun oynamak, son derece hızlı bir şekilde güçlü, kalıcı bir bağ kurmanıza yardımcı olacaktır. Ayrıca sağlık açısından da yararlıdır. Onu dışarıya çıkaramadığınız, çok küçük olduğu günlerde, oyun zamanı egzersizi büyüyen kaslarının gelişmesine, sağlıklı kemikleri ve eklemleri olmasına yardımcı olacaktır.

Yalnızca herhangi bir eski oyuncak yeterli olmayacaktır

Yavru köpeğiniz için seçtiğiniz oyuncaklarla ilgili ilk kurallardan biri, onun oyuncaklarıyla ailenizin eşyalarını birbirinden ayrı tutmaktır. Eski alışkanlıklardan kurtulmak güç olduğundan, yavru köpeğinizin örneğin aile ayakkabılarına ya da çocuklarınıza ait oyuncaklara ulaşmasına izin vermemelisiniz.

Diş ipleri, uygun ve güvenli oyuncaklar arasında sayılabilir. Bunlar çeşitli oyunlar oynamak için kullanılabilmektedir ve ayrıca yavru köpeğinizin silkeleyebileceği objelerdir. Bunun ardından, neredeyse hiç bozulmayan kauçuktan yapılmış içi boş koni şeklindeki “Kongs” gelmektedir. Kongs’un güzelliği, bir süre tek başına bırakılması halinde, yavru köpeğinizi meşgul etmeye yardımcı olacak şekilde az miktarda ödül bisküvisiyle doldurulabilmesidir.

Yavru köpeğinizin oyun zamanı; ancak işin özü kontrol

Bir an için geleceğe bakalım; ideal olarak, yavru köpeğinizin büyüdüğünde uysal ve stres çekmeyen yetişkin bir köpek olmasını isteyeceksiniz. Yavru köpeğinizle oynadığınız oyunlar sırasında ona biraz kontrollü olmayı öğretmeniz bu nedenle zorunludur. Bu, gelecekte heyecan verici ya da stresli durumlarda onu kontrol etme gerekliliği bir zorunluluk halini aldığında kesin olarak karşılığını verecektir. Ve oyunun kontrolünü elinizde tutarsanız, yavru köpeğinizi de kontrolüz altına alırsınız. Ancak unutmayınız ki, yavru köpeğiniz hala çok küçüktür ve nasıl davranacağını öğrenmesine sakin bir şekilde yardımcı olarak, ona karşı sabırlı davranmalısınız.

Bazı önemli “oyna ve öğren” oyunları

Yakalama oyunları

Bu oyunlar, yavru köpeğinizin doğal yakalama içgüdüsünü ortaya çıkarır; dolayısıyla kontrol önemli bir konudur. Bir oyuncak atıldığında, örneğin siz gidip getirme talimatı verinceye kadar harekete geçme dürtüsüne nasıl karşı koyacağını öğrenmesi gerekecektir. Ve sevdiği oyuncağını geri getirmek için süratle koştuğunda dahi, geri dönme talebine alışması gerekli olacaktır.

Silkele ve “öldür” oyunları

Bu oyunlar sıklıkla ses çıkaran oyuncakları içermekte ve yavru köpeğinizin yırtıcı doğasını vurgulamaktadır; dolayısıyla bir kontrol oluşturulması istenmektedir. Örneğin ona, devam etmekten hoşlansa da, talimat verdiğinizde oyuncağı “öldürmeye” son vererek oyuncağı bırakmayı ve geri dönmeyi öğretin.

Çekişme oyunları

Bu oyunlar, yavru köpeğinize, bir ödül bisküvisi alabilmesi için “Dur!” komutu ile diş ipini çekiştirmeye son vererek oyuncağı bırakmayı öğretmenizi sağlayacaktır. Komut verdiğinizde oyuncağını hemen bırakıncaya kadar, bu uygulamayı kısa süreli olarak sık sık tekrarlamalısınız.

Oyun zamanı yalnızca bir başlangıçtır

Yavru köpeğinizin kontrol temellerini tam olarak öğrenmesine yardımcı olduktan sonra, bir eğitim kulübüne katılmak gibi, biraz daha ileri düzeyde bir faaliyeti düşünebilirsiniz. Veteriner hekiminiz, bulunduğunuz yerdeki kulüpler ve tesisler konusunda size bilgi vermekten ve ayrıntılı eğitici kitaplar ve kılavuzlar önermekten mutluluk duyacaktır.

Yorum Yap